بسم الله الرحمن الرحیم

بس کن که می ترسم از جدائیها / می گریزم از آشنائی ها

یکی از آفات زندگی اجتماعی  نظام  خانواده مشکل طلاق  است. طلاق بریدن پیوند مقدسی  است که همراه با هزاران امید و آرزو شکل گرفته است .طلاق نشان دهنده ی عدم دقت در انتخاب  و یا سقوط  اخلاقی یکی از طرفین  اصلی  زندگی  خانوادگی  و گاه مولود مرگ ارزشها در کانون همسری است.

تارخچه ی طلاق

تاریخچه ی طلاق به  تاریخچه ی ازدواج برمیگردد زیرا تا  پیوند مقدس ازدواج در کانون گرم خانواده جاری  نشود حکم طلاق مفهومی نخواهد داشت.فیلسوف و نویسنده ی فرانسوی والتر می گوید" طلاق و ازدواج در یک زمان  در عالم پدید آمد."

طلاق در عصر جاهلیت در دست زن بود .مثلا اگر زنی با مردی ازدواج می کرد اگر زن برای مرد خوراک خوب درست نمی کرد یعنی حق ندارد با  او بماند و یا اگر در  از سمت راست باز می شد جای آن را تغییر می دادند  و به  طرف چپ باز می کردند  برای مرد مفهوم طلاق  را داشت به همین سادگی؟!

اما !!!

طلاق در ایران باستان : زن بسیار مورد ستم  و تحقییر قرار میگرفت و مرد حق داشت او را زندانی کند  و یا به قتل برساند  و یا مورد خرید و فروش قرار  دهد و طلاق به دست مرد بود.

قانون  طلاق در اسلام

 پیامبر اکرم (ص) می فرماید :" ازدواج سنت  و قانون من است هر کس از آن سرپیچی کند از من نیست".هدف اسلام ایجاد پیوند میان افراد است وطلاق را مخالف فطرت و طبیعت انسان و بر خلاف قانون ازدواج است مورد نکوهش قرار داده است.از طرفی اسلام عزیز مایل نیست که آزادی و آرامش انسانها از بین رفته و در سختی و عذاب به سر برند .از این رو بر خلاف مسیحیت که طلاق را غیر جایز و ممنوع اعلام کرده است تنها مقررات و شرایطی را برای محدود ساختن وضع کرده است.طلاق در اسلام به دلیل ضرورت ناشی از عسر و حرج (حاجت) نه اینکه به عنوان غایت و هدف باشد مورد قبول می داند. اگر اسلام راه جدائی رانمی گذاشت  عملا به وجود یک زندگی دشوار  و عذاب آور ونیز به وقوع  نتایج ویران کننده ی آن مثل انتقام - قتل -خودکشی  و فساد اجازه داده بود .با وجود این دین اسلام از طلاق به عنوان حلال مورد غضب (ابغض الحلال ) یاد کرده است.

تدابیر اسلام برای پیشگیری از طلاق

1.      ازدواج رابا میثاق و پیمان محکمی بر پایه ی مهر و مودت استحکام فراوان بخشیده است ( و اخذن منکم میثاقا غلیظا - نسا / 21 )

2.      دقت در انتخاب همسر

3.      ایجاد صلح میان زن و شوهر  توسط خانواده ی طرفین.

4.      پیرامون صبر و بردباری نسبت به همسر و کراهت  و غضب خداوند نسبت به طلاق  سفارشهای فراوان شده است.(نسا / 35)

5.      یکی دیگر از شرایط طلاق عادت ماهیانه نداشتن زن است زیرا زنان در این دوره حساس - زود رنج و پرخاشگر می شوندو مرد باید صبور و برد بار باشد.

6.      باردار بودن زن معلوم باشد.

7.      و یا اگر باردار بوده و وضع حمل کرده است باید ایام استراحت او تمام شده باشد.شاید هدف اسلام این بوده باشد که زن علاوه بر مشکلات روحی و جسمانی  با بحران طلاق روبرو نگردد.

8.      صلاحیت طلاق دهنده(عقل و بلوغ).

9.      حضور دو شاهد مرد عادل .

10.  پرداخت مهریه.

11.  قرآن طلاق راتا دو مرتبه جایز شمرده و اگر به سه  مرتبه رسید حکم طلاق صادق میباشد و رجوع در آن بنا به شرایط ی جایزاست .

12.  قرار دادن و نگه داشتن مدت دوران عده .

علل طلاق به طور فهرست وار :

1.نداشتن تفاهم اخلاقی 2.مشکلات اقتصادی و تفکر رویایی از ازدواج و چشم پوشی از مسائل اقتصادی 3. تفاوت زیاد در سطح تحصیلات 4.دخالت نابجای بستگان 5.ناخشنودی از روابط جنسی 6.نداشتن فرزند و نازائی 7.اختلافات فاحش از نظر موقعیت اجتماعی 8. ضعف و گاهی فقدان مبانی اخلاقی 9.ازدواج مجدد مرد 10. بروز فساد و فحشا 11.اعتیاد 12.تفاوت سن زیاد در زوجین 13. کمرنگ شدن نقش والدین در همسر یابی 14.و یکی دیگر از دلا یل افزایش آمار طلاق در کشور  دو ستیهای خیابانی و ازدواج اینتر نتی است که از هر چهار ازدواج یکی به طلاق ختم می شود.15- در این میان شغل زنان نیز در میزان طلاق موثر بوده است(زنان معلم4-5درصدوزنان کارمند10درصدو 68درصدمطلقین کشور را زنان خانه دار تشکیل می دهند؟

چرا طلاق به دست مرد است:

1.زن بعنوان یکی از جلوههای آفرینش و  نمودهای آیت خداوندی دارای صفات نیکو و ارزشهای والایی است  که لازمه ی آفرینش او  و نظام احسن جهان است . از جمله ی این خصوصیات عاطفه است .و همین لطافت روح و طبع او را چون گل و ریحانی با طراوات و ارزشمند میسازد و او را مادری دلسوز - همسری فداکار  و شایسته ی تحسین می پروراند.و این احساس باعث تصمیم گیری سریع و عجولانه می شود.تولستوی  دانشمند روسی  علت کثرت  و وفور طلاق را در اختیارات زیاد زنان با توجه به روحیه ی متلون  و طبع زود رنج آنان می داند

2.چون در طلاق یک سری  نتایج مالی است که مرد ملزم به پرداخت آن است (مهریه - نفقه - حضانت و ...) بنابراین برای پرداخت و پذیرش این خسارت مرد باید راضی باشد.

3.چون زن از نظر جنسی و غریزی به اندازه ی مردان به جنس مخالف نظر ندارد بلکه در دوران بارداری گاه از شوهر متنفر شده حتی انهدام زندگی برایش آسان و بی اهمبت می گردد.. بر این اساس  اگر طلاق به دست زن می بود کانون خانواده سست و بی بنیان می گشت.

حق زن در طلاق چیست :

1.طلاق خلعی: که پیشنهاد کننده برای  طلاق زن است. . اگر شوهر راضی نشد زن مقداری فدیه بدهد و طلاق بگیرد.البته در طلاق توافقی هر دو با توافق همدیگر میتوانند طلاق بگیرند و گاه زن نیز از طریق قاضی بدون رضایت مرد می تواند طلاق بگیرد.لازم به ذکر است خواندن صیغه ی طلاق و اجرای آن به دست مرد است.

2.برای زنان جایز است  که در طلاق  وکیل شوند حتی در طلاق خود و در ضمن عقد - این شرط را برای خود ملحوظ سازنند.(راه طلاق همانطوری که برای  مرد باز است برای زن نیز  بسته نیست اما شیوه ی عمل  برای هر دو متفاوت است )

آمار طلاق در کشور

معاون دفتر امور آسیب دیدگان سازمان بهزیستی کشور آمار طلاق را از سال 80به بعد با شتاب بیشتری و نسبت به سالهای گذشته دارای سیر صعودی بوده است عنوان می کند. لازم به ذکر است ایران از بسیاری جهات جزء کشورهای جهان سوم است با این وصف از نظر آمار طلاق چهارمین کشور پر طلاق جهان محسوب می شود بعد از آمریکا -دانمارک و مصر ! ؟.......

و بالاترین نرخ طلاق با8/20درصد مربوط به استان تهران و پایین ترین آن با8/3درصد مربوط به استان ایلام بیان کرد.وهمچنین در سال83 تهران -کرمانشاه -قم -کردستان و مرکزی رتبه های اول تا پنجم را به خود اختصاص داده اند.و ایلام- سیستان و بلو چستان - چهار محال بختیاری و یزد کمترین میزان طلاق را دارا می باشند . آری؟.. آمار بزهکاری و طلاق در استان کرمانشاه رتبه کسب می کند واین در حالی است خود را با غیرت - جوانمردو....می خوانیم وکمبود هایمان را در کانون گرم خانواده خالی می کنیم و آثار مخرب آن را بر نسل آیند ه و جامعه به یادگار می گذاریم.به نظر شما دلیل پایین بودن درصد طلاق در ایلام کم بودن اختلاف خانوادگی است؟خیر

فرهنگ استان ایلام  به گونه ای است که باید زن با لباس سفید وارد خانه ی شوهر شود و بالباس سفید خارج شودبه همین دلیل آمار خود کشی در میان زنان و مردان بالا است. پس چاره چیست ؟طلاق یا خودکشی

 چاره چنگ زدن به ریسمان محکم اخلاق اسلامی است از قبیل ساده زیستی-مسولیت پذیری-خوشرویی-تقویت فرهنگ گفتگو در میان خانواده از طریق ارائه ی آگاهی در مورد اهمیت گفتگو در حل مشکلات -شناخت علایق ونیازهای همدیگرو........

همچنین آمار نشان می دهد که رشد در صدازدواج در مناطق روستایی بیشتر از مناطق شهری بوده است بر اساس آمار موثق در سال 1381 در مناطق روستایی کشور به ازای هر 22 ازدواج یک طلاق ثبت شده است که این رقم در سال 83 و به بعد از آن رو به افزایش بوده است .

روند رشد طلاق در مناطق روستایی  به دلیل روابط چهره به چهره ی افراد نگران کننده تر از مناطق شهری است.همچنین طبق آمار در ایران 5/15درصد درخواستهای طلاق در دوران عقد 32درصد زوج های درخواست کننده بدون فرزند و 67درصد دارای فرزند بوده اند.با توجه به اینکه محدودیت در انتخاب همسر مجدد در مردان کمتر از زنان بوده چرا که به لحاظ روانی - حمایت های اجتماعی و اقتصادی مشکلات و محدودیت  های زنان بسیار  بیشتر از مردان است به عبارت دیگر در جریان پر تلاطم طلاق این زن است که بیشتر متضرر خواهند شد.

طلاق قضایی( در قانون جمهوری اسلامی ایران در اصل دهم در اهمیت خانواده چنین آمده است (از آن جایی که خانواده واحد بنیادین جامعه ی اسلامی است همه ی قوانین و مقررات مربوطه باید در جهت آسان کردن تشکیل خانواده-پاسداری از مقررات آن و استواری روابط خانوادگی برپایه حقوق واخلاق اسلامی باشد) طلاق قضایی یعنی طلاقی که به وسیله ی قاضی نه زوج صورت گیرد.طلاق حق طبیعی مرد است اما به شرط اینکه روابط او با همسرش جریان طبیعی خود را طی کند و اگر نمی تواند از طلاق اوامتناع نکند حقوق واجبه اورا بعلاوه مبلغی دیگر به عنوان سپاسگزاری به او بپردازد.طلاق طبیعی نظیر زایمان طبیعی است که خود به خود جریان طبیعی خود راطی میکند .اما طلاق از طرف مردی که نه به وظایف خود عمل میکند ونه به طلاق تن میدهد نظیر زایمان غیر طبیعی است که به کمک پزشک زندگی جدید به وجود می آید.طلاق قضایی از نظر اسلام بسیار ناد الوجود صورت می گیرد .اسلام به هیچ وجه اجازه  نمی دهد که طلاق به آن صورتی درآید که در آمریکا و اروپا وجوددارد و نمونه اش را مرتب در روزنامه ها می بینیم. مثلا زنی از شوهرش تقاضای طلاق می کند به خاطر اینکه فیلمی که من دوست دارم همسرم دوست ندارد یا سگ عزیزم را نمی بوسد وازاین قبیل موارد مسخره که مظهر سقوط بشریت است پس حاکم شرع آنجا که مرد نه به وظایف زوجیت عمل می کند  و نه طلاق می دهد باید زوج را احضار کنداول به او تکلیف طلاق کند اگر طلاق نداد خود حاکم حکم طلاق می دهد .

از آن جایی که ارائه ی برنامه های آموزشی هیچ گاه نمی تواند طلاق را به صفر برساند لذا ضروری است در حمایت از مطلقه ها و حضانت فرزندان تمهیدات لازم از طریق تصویب قوانین و......اتخاذ شود تا مشکلات و پیامد ها را بشناسند و به عبارت دیگر طلاق موفقی داشته باشند.  

تمام جوامع بشری مخالف از هم پاشیدن کانون خانواده می باشند زیرا عواقب آن گریبان گیر جامعه خواهند شد بر این اساس سازمان بین المللی سال1994رابه عنوان سال جهانی خانواده معرفی نموده است به امید انکه در آیندهایی نه چندان دور شاهد کنترل روند رشد طلاق و افزایش آمار ازدواج و خانواده های پایدار در دنیا باشیم.  

منابع :

1-طلاق به در خواست زن به در خواست شوهر /  نویسنده:مریم احمدیه    دکتر جمشید جعفر پور  ناشر سفیر صبح1380

2-طلاق یا فاجعه ی انحلال خانواده  / نویسنده :حسین حقانی زنجانی / ناشر:  دفتر نشر فرهنگ اسلامی    1366

3-بررسی حقوق زنان در مساه ی طلاق / نویسنده :زهرا گواهی / ناشر :سازمان تبلیغات اسلامی 1373

4-بررسی مسائل اجتماعی ایران / نویسنده :دکتر محمد حسین فرجاد / ناشر :انتشارات اساطیر1382 

5- حقوق خانواده / نویسنده دکتر اسداله اما می- دکتر سید حسین صفایی  ناشر :دانشگاه تهران نشر میزان 1386

6-بررسی مقالات متعدد در سایت های مختلف