بخش قابل توجهي از منطقهي اورامان را جنگلهايي پوشانده است كه همواره در معرض خطرات گوناگون از جمله حريقهاي اتفاقي و عمدي و قطع درختان توسط افراد ناآگاه و نامسئول قرار دارد. برخي از درختان موجود در اين جنگلها از قديمالايام و به انحاء مختلف مورد بهرهبرداري ساكنين بوده است. در اين ميان درخت بلوط و ون از اهميت بيشتري برخوردار ميباشند. تهيهي چوب براي ساختمانسازي و سوخت، استخراج سقز، تدارك خوراك زمستاني دامها و در مواقع خشكسالي تهيهي نان بلوط از جمله موارد استقادههاي اين درختان به شمار ميآيند.
گرچه اكنون در قياس با گذشته از درختان جنگلي بهرهبرداري كمتري ميشود، اما اين بدان معني نيست كه مراقبت از اين جنگلها به دست فراموشي سپرده شود. محيط جنگل به طور كلي و درختان موجود در آن به طور اختصاصي به ريههاي زمين تشبيه شده و بخش اعظم اكسيژن مورد استفادهي انسان و ساير جانوران توسط همين جنگلها توليد ميشود. اگر هواي منطقهي اورامان هنوز دچار آلودگي آنچناني نشده است بخشي از آن به بركت وجود همين جنگلها ميباشد. هنوز بخش مهمي از دامداري رايج در منطقه نيز متكي به جنگلهاي موجود است. سقزچيني كه حرفهاي طاقتفرسا ولي نسبتاً پردرآمد است نيز به درختان ون موجود در اين جنگلها اتكاء دارد و هر ساله عدهي قابل توجهي از جمعيت منطقه را در فصل تابستان به خود مشغول مينمايد. علاوه بر اين، اكنون فضايي فراهم گشته است تا از اين جنگلها به عنوان جاذبههاي گردشگري در جهت ارتقاء سطح معيشت مردم استفاده شود.
هر چند كه جادهي دسترسي به اين جنگلها و در اين جنگلها اغلب غيراستاندارد و خاكي است، اما اخيراً بخش مهمي از مسير دسترسي به جنگلهاي بوزين و مرخيل در بخش باينگان (كه در جرگهي مناطق حافظت شدهي سازمان حفاظت محيط زيست قرار گرفتهاند) توسط شركتهاي پيمانكار طرح انتقال آب سيروان به مناطق گرمسيري (تونلهاي نوسود) آسفالت شده و به ناچار تردد در آنها به مراتب بيش از گذشته شده است.
دسترسي مردم به بخشي از اين جنگلها در همان حال كه مزايايي در بر دارد، ممكن است با مخاطراتي هم همراه باشد و در نتيجه ضريب حفاظت از آنها توسط سازمانهاي مسئول از جمله سازمان جنگلها و مراتع و سازمان حفاظت محيط بايد دوچندان شود.
آموزش به گردشگران و عموم افرادي كه در اين نواحي تردد مينمايند و نيز نصب تابلوهاي آموزشي و هشدار دهنده از جمله اقداماتي ميباشند كه لازم است به فوريت در دستور كار اين نهادها قرار گيرند. تدارك ملزومات ضروري براي مقابله با موارد احتماعي آتشسوزي و برخورد با افرادي كه به دلايل مختلف درختان موجود در اين جنگلها را هدف قرار داده و اقدام به قطع آنها ميكنند نيز ضرورتي غيرقابل انكار است.
از جنگلها در اصطلاح امروزي به طلاي سبز يايد ميشود. بياييد در حفظ اين طلاي سبز كه امانتي در دست ما است به خوبي مراقبت و حفاظت كرده و آن را تحويل نسل آينده بدهيم.
دكتر برهانالدين ولدبيگي
فعال زيست محيطي
15/10/1388
سخن کۆمهکاڵ
