آزادی مفهوم مخالف اجبار و اکراه است. انسان آزاد کسی است که به اراده خود انتخاب می کند و اراده کس دیگری بر او تحمیل نمی شود.
با نگاهی هر چند اجمالی به شهر پاوه و اوضاع و احوالی که بر آن می گذرد، به یقین یکی از ویژگی های بسیار مهم آن که توجه آدمی را به خود جلب می کند، گسترس فضای گفتمان و ارتباطات کلامی در حوزه های گوناگون در میان شهروندان آن می باشد که به شکل عینی نمونه آنرا در همین سایت(کومه کال) می بینیم، که در آن افراد گوناگون در مورد مسائل مختلف به بحث و جدل و گاها نزاع با همدیگر مشغول اند. این موضوع شاید به سبب تکرار آن در زندگی روزمره کم اهمیت به نظر برسد اما از آنجایی که به قول هابرماس(فیلسوف آلمانی) گسترش حوزه عمومی و ارتباطات کلامی یکی از مهمترین نیازهای بشریت برای نیل به جامعه ای آزاد و مدرن است و از طرفی در گسترش مفهوم دموکراسی در جامعه بسیار حائز اهمیت است، بر آن شدم تا از دیدگاه جامعه شناسی به بررسی ان هر چند به صورت مختصر برآیم.
با وجود تاریخ چند هزار ساله این منطقه (به طور خاص شهر پاوه) شاهد نوشته های مکتوب، حوزه های فکری و نویسندگانی بزرگ و نامی که در حد و اندازی تاریخ این دیار باشند، نیستیم هر چند که در هر دوره ای بزرگانی زیسته اند اما به راستی تعداد آنها به حدی اندک است که می شود از آنها گذشت چرا که ما در علم به سراغ استثنائات و نوابغ نمی گردیم بلکه جریان عمومی جامعه را مورد برسی قرار می دهیم. در رابطه با این قضیه که چرا اکنون و در این دوره، اینگونه شاهد رشد و گسترش حوزه های فکری و گفتمانی می باشیم پاسخ ها زیاد و متنوع و گاها کاملا متفاوت می باشند. عده ای آن را بدلیل رشد و گسترش تکنولوژی و امکانات محیطی(به طور مثال اینتر نت، کاغد و...) می دانند و عده ای دیگر آنرا ناشی از کنش و خواست خود افراد  می دانند. حال در اینجا در تبیین مباحث مطرح شده سعی می شود از چهارچوب جامعه شناسی معرفت استفاده شود. در ابتدا لازم است که در رابطه با خود جامعه شناسی معرفت، شناختی کلی بدست آورد :  جامعه‏شناسي معرفت، مثل هر شاخۀ ديگري از رشته‌هاي داخلي جامعه‌شناسي بررسي موضوعي روشن را دنبال مي‌کند: معرفت.
  در لغت‏نامه جامعه‌شناسي، معرفت را اينگونه تعريف شده‌است :
وجهي از جامعه‌شناسي که به ارتباط ميان معرفت با نظامهاي فکري (اعم از علمي، مذهبي، فلسفي، زيباشناختي، سياسي، حقوقي و ...) و پديده‌هاي اجتماعي و فرهنگي توجه دارد و  يا اين تعريف: جامعه‌شناسي معرفت به رابطۀ ميان معرفت و زمينه‌هاي اجتماعي معطوف مي‌باشد. منظور از معرفت همان شناخت یا آگاهی می باشد. البته لازم به ذکر است که تعریف جامعه شناسی معرفت در حوزه های مختلف جامعه شناسی با همدیگر متفاوت است برای مثال براساس مکتب مارکسي  جامعه شناسی معرفت عبارت است از اینکه
بشري به پايگاه فرد در يک ساخت اجتماعي وابسته است و براساس آن تغيير مي‌يابد. معرفت
روشن است که منظور از ساخت اجتماعي فوق، ساخت طبقاتي است که فرد به آن تعلق دارد. . به ديگر سخن ارتباط ميان معرفت و پديده‌هاي اجتماعي فرهنگي به نوعي از ارتباط عوامل‏گرايانه و يک سونگرانه تعبير شده‌است که معرفت در آن تحت تعيين ساخت اجتماعي، و به معناي دقيق‌تر تحت تعيين ماهيت ساخت جامعه طبقاتي است.
در برابر مکتب تضاد مارکسي، مکتب انسجامي به نمايندگي دورکيم نيز همين ارتباط را به شيوه‌اي که با مباني و مفروضات مسلم مکتبي کارگردگرايي انسجامي همنوا شود، ترسيم مي‌کند. مقولات اساسي ادراک و تنظيم تجربه بشري (مثل تجربه امکان، جهت‌يابي، زماني، عليت و ....) از ساخت اجتماعي ما سرچشمه گرفته و قسمتي از آن ساخت است و بمراتب آن را به عنوان شيوه‌اي ممکن در زندگي اجتماعي تدوين و پشتيباني مي‌کند.سالیان طولانی دیدگاههای جبری در حوزه جامعه شناسی معرفت حاکم بود اما با گذشت زمان دریچه جدیدی در این حوزه به وجود آمد.
ماکس وبر آلمانی با بازگشتي نقادانه به سنت مارکسي تلاش کرد تا ضمن تأکيد بر روش جدلي مارکس، از درک ماده‏گرايانۀ وي رو بر گرداند و فرآيند پيدايش و تکوين معرفت را در جدلي از ذهن و عين به ترسيم کشد. پس از او کم کم افرادی همچون زیمل، میلز، مید و هربرت بلومر در این مورد به مطالعه پرداختند و نظریاتی را در این زمینه ارائه دادند و از یک جانبه نگری حرکت و به دیدگاهی رسیدند که در آخر نمود بارز آن در مکتب کنش متقابل نمادی هربرت بلومر وجود دارد. یعنی تلفیقی از شرایط محیطی و جبری از یک طرف و اختیار و قدرت انتخاب انسان از طرف دیگر. بلومر وقایع و امور را در سه مقوله دسته بندی می کند :
1)امور فیزیکی از قبیل صندلی، درخت و دوچرخه
2) امور اجتماعی از قبیل دانش آموزان، روحانیون، مادران، دولت ها و...
3) امور مجرد از قبیل اصول اخلاقی، دیدگاه های فلسفی یا ایده هایی چون عدالت، استثمار و یا احساس.
او انسان را موجودی می داندکه در میان این مقوله قرار می گیرد و در ارتباط با دیگران دست به عمل آگاهانه می زند. آدمی هر چند در چهاچوب این مقولات و تحت تاثیر اینها دست به عمل می زند ولی آنچه که اهمیت دارد این است که انسان به صورت جبری و فارغ از اختیار نیست و در داخل هر گونه ساختاری که باشد این اوست که نهایتا دست به عمل زده و انتخاب می کند، این مطلب را ژان پل سارتر به گونه ای دیگر بیان می کند که تنها یک جبر وجود دارد و آن جبر انتخاب است.
پس ما اگر چه در هر دوره ای تحت تاثیر شرایط محیطی مان هستیم، اما این ما هستیم که در هر حال انتخاب می کنیم که چگونه باشیم. اکنون ما اینگونه می خواهیم که بیندیشیم، بنویسیم و از همه مهمتر شک کنیم(به تمام آنچه که به آن تا کنون باور داشته ایم).پس اگر ما اکنون اینچنینیم نه صرف وجود تکنولوژی و امکانات محیطی و تنها به دلیل خواست خودمان ، که ترکیبی از این دو سبب رفتار ما است.
برای رسیدن به جامعه ای باز و برابر که در آن عقلانیت حاکم باشد راهی جز گسترش حوزه عمومی وجود ندارد و اکنون که ما در این راه قدم برداشته ایم از همه ی دوستان تقاضا میکنم که همدیگر  را با اشکال  گوناگون تحت فشار قرار ندهیم و اجازه بدهیم که با آزادی کامل این نهال آگاهی رشد کند.ما باید در کنار اینکه با یکدیگر به بحث و جدل بر سر هر مسئله ای هستیم اصول و قواعد آزادی را کاملا رعایت کنیم. آزادی را نباید با آزاد بودن از همه قید و بند ها اشتباه گرفت. معروف است که می گوید حد پایانی آزادی هر کس، مرز آغاز آزادی دیگران است.
همه باید در گسترش حوزه عمومی شهرمان کوشا باشیم .