در عصر جهانی شدن ، با پیشرفت روز افزون تکنولوژی و با بالا رفتن میزان توقعات بشر برای فراهم آوردن زندگی بهتر ، مهاجرت به یکی از پدیده­ها و معضلات شایع به خصوص در کشورهای جهان سوم و در حال توسعه تبدیل شده است که اکثریت مهاجرتها از روستاها و شهرهای کوچک با قابلیت و بازدهی پائین به متروپل­ها و یا مراکز شهری ، با کارائی بالاتر هستند ،که این امر متاسفانه صرف نظر از ایجاد حاشیه نشین­ها در اطراف شهرها ، آلودگی فضای شهری ، بزرگ شدن بی رویه­ی این مراکز ، گسترش آمار جرم وجنایت ، دوگانگی فرهنگی ، کمبود فضای کافی­به نسبت تراکم جمعیتی و ادغام روستاهای نزدیک در این شهرها ، باعث فرو پاشی تدریجی ساختار و هارمونی شهرهای کوچک ، عاری شدن آنها از افراد  نخبه و در نهایت ضربه به پیکره­ی اقتصاد و فرهنگ کشور می­شود که با گذشت زمان ، عدم توجه علمی به این مشکل می­تواند اثرات سوء و جبران ناپذیری را به بار آورد. به طور قطع این مهاجرت­ها بیش از همه زیان اصلی را به شهرها و روستاهای مبدا وارد می­سازد،که شهر مرزی نودشه نیز یکی از آن هاست.

نوشتار حاضر بر آن است در ادامه­ی سطور به علل و عوامل مهاجرت از شهر نودشه، شهری که در چند سال اخیر، با مهاجرت بی رویه­ی ساکنینش، به خصوص قشر متخصص و آکادمیک ان به دیگر اقصی نقاط کشور مواجه بوده ، اشاره نماید ودر حد بضاعت خود این معضلات را موشکافی کند.

نودشه شهری در نقطه­ی صفر مرزی ایران و عراق از توابع شهرستان پاوه واستان کرمانشاه است که از مرکز این استان 150 کیلومتر فاصله دارد. وضعیت جغرافیائی منطقه تقریباً صد در صد کوهستانی است وآب و هوای نسبتاً معتدلی را دارد. به طور کلی می­توان گفت دلایل اصلی مهاجرت در این شهر نبود پتانسیل­های اقتصادی ، فرهنگی­، آموزشی و نبود راههای ارتباطی و امکانات رفاهی است که سعی می­شود به ترتییب اهمیت از آنها بحث شود.

الف- عوامل اقتصادی:

 اصولاً اقتصاد به عنوان پایه واساس زندگی انسانی شناخته شده و شاید بدون اغراق بتوان گفت که مهم ترین عامل ادامه­ی زندگی بوده ، و حذف آن عملاً پروسه­ی زندگی را مختل و غیر ممکن می­سازد، در چنین شرایطی  هر شهری که دست اندرکاران اجرائی آن توانائی اشتغال زائی را نداشته باشند جمعیت آن مکان مجبور به تغییر محل زندگی، علیرغم میل باطنی خود می­شوند. در شهر نودشه نیز به علت کوهستانی بودن امکان کشاورزی به صورت کشت فراوان وجود ندارد، به باغداری و دامداری توجه کافی نمی­شود، به طور مثال محصولی که از باغات میوه و مرکبات شهر برداشت می­شود به علت نبود سیستم های سرد خانه­ای  ، قابلت نگهداری برای مدت طولانی را از دست می­دهد ، نیز به دلیل نداشتن صنف و اتحادیه­ی مشخص فروشندگان و حمایت نکردن بخش دولتی از آنها همه ساله باغداران مجبور به فروش محصولات خود به دلالان و تجار واسطه­­ای زیر قیمت واقعی می­شوند، دامدارن نیز به همان صورت به علت حمایت نکردن دولت در مکانیزه کردن وسایل شیر دوشی، رعایت نکردن اصول بهداشت دامی برای جلوگیری از مرگ و میر آنها ، ندادن تسهیلات و کمک­های مالی به دامداران برای تهیه­ی علوفه واز همه مهم تر عدم امکان انتقال سریع و به موقع تولیدات لبنی و گوشتی به بازار نه تنها مجبور به تغییر شغل خود می­شوند بلکه به قصد پیدا کردن کار از شهر خود مهاجرت می­نمایند. در بخش صنعت نیز به دلیل اهمال و کم کاری در نودشه بنگاههای زود بازده صنعتی ، کارخانجات و کارگاه های تولیدی ساخته نشده است که با این وضع عملاً تکنسین و کارمند بخش فنی در نودشه وجود ندارد ، در بخش خدمات نیز ، در سیستم  اداری به ظرفیت کامل نزدیک شده وامکان به کار کیری نیروهای زبده و در عین حال بیکار در سازمان های دولتی این شهر وجود ندارد.

ب- عوامل فرهنگی:

 بدون شک فرهنگ وآداب ورسوم هر جامعه­ای یکی از مهم ترین نرم های مورد توجه مردم به خصوص قشر تحصیل کرده و آگاه اجتماع برای زندگی است ، فرهنگ شهر نودشه به مانند بسیاری از شهرهای کوچک دیگر در ایران منبعث از فرهنگ عشیره­ای و سنتی است که در طول زمان و به نسبت علم و فن آوری کم ترین تغییرات را در خود پذیرفته و به همان شکل گذشته با ساختاری طایفه­ای باقی مانده است.

مدل خانواده و جوامع پدر سالار و حاکمیت مرد ، بدون در نظر گرفتن نقش زن به عنوان موجودی برابر با مرد با همان سبک و سیاق گذشته به قوت خود باقی است­که این امر منجر به پدید آمدن مشکلات عاطفی برای زنان ، رواج فرهنگ استبداد و نیز عدم تساهل و تسامح در چنین جامعه­ای می­شود. در این حالت رغبت طبقه­ی آگاه و دگر اندیش برای ادامه­ی زندگی به نحو چشم گیری کاهش می­یابد.
پ-عوامل آموزشی:

یکی از بزرگترین عوامل تشکیل جامعه­ی نرمال و متعادل، آموزش صحیح واصولی است. اهمیت دادن به آموزش از سطوح پایین و آغاز آن از سنین خرد سالی و نونهالی در جوامع امروزی به یکی از دغدغه­های اصلی بدل شده و استفا­ده از مدیران ، دبیران ودانش آموختگان مجرب برای تدریس در آموزشگاه ها شرطی اساسی است. اما در نودشه ضعف مدیریت آموزشی در سطوح مدارس به وضوح دیده شده و حداقل امکانات انسانی برای تربیت فرزندان و دانش­آموزان در نظر گرفته شده که این امر می­تواند از نظر روانشناسی در آینده­ای نزدیک خسارات جبران ناپذیری را به سیستم آموزشی شهر وارد آورد ، به طبع خانواده­هایی که با چنین مشکلات آموزشی از قبیل افت تحصیلی ، عدم درک متقابل فرزندان و دبیران ، نبود چهار چوبی معین برای تربیت و توجه نکردن به مقوله های روانشناسی تربیتی مواجه می­شوند به قصد فراهم آوردن آتیه­ای بهتر برای کودکانشان مهاجرت می­کنند ، در طرف مقابل دبیران و مدیران آموزشی با فهمیدن این نکته که شاید خدمت آموزشی در نودشه تا مرز بازنشستگی کم ترین چرخش وانعطاف را در زندگیشان به وجود نیاورد علیرغم خواست خود مجبور به ترک شهر می­شوند.

ت- نبود راه­های ارتباطی:

 ارتباط یک شهر یا منطقه­ای با دیگر مناطق یکی از ملزومات اساسی پیشرفت می­باشد و قطعاً راه­های ارتباطی باعث رونق شهردر تمام زمینه­ها می­شود. شهر نودشه از نظر موقعیت جغرافیایی ، در هورامان که یکی از صعب العبورترین مناطق مرزی ایران است و اقع شده و احداث جاده­های آسفالته درآن  به دلیل وضعیت توپوگرافی منطقه، باید با پروژه­ها­ و مشاوره­های مهندسی دقیق ساخته شوند که­متأ­سفانه، از نظررعایت نکات ایمنی­دراحداث جاد­ه­­ها به­نسبت استا­ندارد­های معمول­(­توجه به مسا­ئلی مانند شیب و­خطرسقوط بهمن در زمستان­) دروضعیت خوبی به سرنمی­برد و با مشکلات عدیده­ای روبروست ، هر ساله تصادفات رانندگی هولناکی در مسیر منتهی به نودشه اتفاق می­افتد.  در فصل­های سرد سال و با بارش­های جوی راه­ ارتباطی آن با شهرستان مریوان  مسدود می­شود و این انسداد تا فصل بهار ادامه می­یابد که این امر برای مشکلات پزشکی نکته­ای منفی محسوب می­شود ، قطع ارتباط خود عاملی مهم در مهاجرت از شهر می­باشد.

ج- امکانات رفاهی:

 نقش امکانات رفاهی و دسترسی آسان شهروندان به آنها از شروط اساسی انتخاب جایگاه زندگی افراد می­باشد که به راستی نقش تعیین کننده­ای از هر لحاظ دارد. این امکانات رفاهی شامل فضای سبز و پارکها ، سالن­های ورزشی ، مراکز هنری ، بیمارستان­ها و درمانگاه­های استاندارد ، مدارس و دسترسی آسان به ادارات دولتی می­باشند که به طور یقین می­توان گفت که شهر نودشه به نسبت جمعیتش در به دست آوردن آنها اقبال چندانی نداشته است.وجود یک سالن ورزشی چند منظوره و دور از شهر، داشتن پارکی ناتمام و نیمه کاره ، بدون در نظر گرفتن موارد ایمنی در ساخت آن و آن هم در مسافتی دور، نبود مراکز هنری فعال ، نبود پزشک مجرب و نیز مدارس قدیمی و محتاج به تعمیر اساسی نمی­تواند نگهدارنده­ی جمعیت شهر شود.

در پایان باید گفت که ارائه ­ی مشوق های اقتصادی ، فرهنگی ، آموزشی و رفاهی می­تواند از آمار مهاجرت کنندگان شهر نودشه به دیگر شهرها به طور محسوسی بکاهد و یا حتی مقدمات توقف آن را فراهم آورد.

امید است که مسئولین ادارات وارگانهای ذی ربط باارائه ­ی این مشوق ها از مهاجرت ها جلوگیری به عمل آورده و از فشارهای ناشی از این تغییر مکان ها کاسته شود .